Uyuşmazlık Mahkemesi

Uyuşmazlık Mahkemesi Nedir?

Uyuşmazlık Mahkemesi, Anayasa'nın 158. maddesinde düzenlenen ve farklı yargı kolları arasındaki uyuşmazlıkları kesin olarak çözüme bağlayan yüksek bir mahkemedir. İşleyişi 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'da ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir. Görevi; adli ve idari yargı mercileri arasında çıkan görev uyuşmazlıkları (olumlu veya olumsuz) ile aynı konuda farklı yargı kollarınca verilmiş ve birbirine aykırılık taşıyan kesinleşmiş kararlardan kaynaklanan hüküm uyuşmazlıklarını incelemektir.

Yapı ve Karar Türleri

Uyuşmazlık Mahkemesi; Hukuk Bölümü ve Ceza Bölümü olmak üzere iki bölümden oluşur. Üyeler; Anayasa Mahkemesi, Yargıtay ve Danıştay'dan gelen yüksek hâkimler arasından belirlenir. Mahkeme önüne gelen uyuşmazlık iki ana türde olabilir: görev uyuşmazlığında bir yargı kolu kendini görevsiz görürken diğeri de görevsiz görüyorsa olumsuz, her ikisi de görevli görüyorsa olumlu görev uyuşmazlığı doğar. Hüküm uyuşmazlığında ise aynı konu hakkında farklı yargı kollarınca verilmiş ve birbiriyle çelişen kesin hükümler bulunur.

Avukatlar İçin Pratik İpucu

Görev itirazı genellikle ilk derece mahkemesinde ileri sürülür; mahkeme görevsizlik kararı verirse dosya diğer yargı koluna gider, oradan da görevsizlik kararı çıkarsa olumsuz görev uyuşmazlığı doğmuş olur ve dosya Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilir. Dolayısıyla idari mi adli mi yargıya gidileceği belirsiz uyuşmazlıklarda (örneğin idari sözleşmeler, kamu personeli, kamulaştırma bedeli) önceden Uyuşmazlık Mahkemesi içtihatlarının taranması zorunludur. Karar arama için Uyuşmazlık Mahkemesi'nin resmi karar bilgi bankası ve Resmî Gazete'de yayımlanan kararlar kullanılır; bu kararlar bağlayıcı niteliktedir.