Ağır Ceza Mahkemesi
Kanunla kendisine verilen ve genellikle on yıldan fazla hapis cezasını gerektiren ağır suçlara bakan, üç hâkimli ilk derece ceza mahkemesidir.
Ağır Ceza Mahkemesi Nedir?
Ağır ceza mahkemesi, ceza yargısı kolundaki ilk derece mahkemelerinin en geniş yetkili olanıdır ve toplu mahkeme niteliğindedir. Yasal dayanağı 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 12. maddesidir. Bir başkan ve iki üye olmak üzere üç hâkimden oluşur; karar oy çokluğu ile alınır. Yargılama usulü 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) hükümlerine göre yürütülür.
Görev Alanı
5235 sayılı Kanun m. 12 uyarınca ağır ceza mahkemesi; Türk Ceza Kanunu'nda yağma, irtikâp, resmi belgede sahtecilik, hileli iflas, nitelikli dolandırıcılık (bazı hâlleri), zimmet, rüşvet, devletin güvenliğine, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya karşı suçlar gibi suçlar ile ağırlaştırılmış müebbet, müebbet ve on yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlara ilişkin davalara bakar. Ölüm sonucunu doğuran kasten öldürme ve nitelikli kasten öldürme suçları (TCK m. 81-82) ile çocuk suçluya ilişkin kapsamı çocuk ağır ceza mahkemelerinde görülür.
Avukatlar İçin Pratik İpucu
Ağır ceza yargılamasında müdafilik zorunludur; CMK m. 150 uyarınca müdafii bulunmayan sanığa baro tarafından müdafii görevlendirilir. Tutukluluk incelemesi (CMK m. 108) süreleri ve tutukluluğun azami süresi (CMK m. 102) ağır ceza dosyalarında kritik önem taşır; ağır ceza mahkemelerinin görev alanına giren suçlarda azami tutukluluk süresi iki yıl olup gerekli hâllerde uzatılabilir. Karar yazımında CMK m. 230'a göre delillerin tartışılması ve mahkûmiyetin gerekçeli karara somut olarak yansıtılması zorunludur; bu nokta istinaf başvurusunda en sık dayanılan bozma sebeplerinden biridir.