CMK

CMK Nedir?

CMK kısaltması, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nu ifade eder. 17 Aralık 2004'te kabul edilen ve 1 Haziran 2005'te yürürlüğe giren bu kanun, 1412 sayılı eski Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun yerini almıştır. Kanun, suç şüphesi üzerine başlatılan soruşturmadan kovuşturmanın sona ermesine ve kanun yolu denetimine kadar ceza yargılamasının her aşamasını düzenleyen temel usul kanunudur.

Kanunun Yapısı ve Kapsamı

CMK; genel hükümler, koruma tedbirleri, soruşturma, kovuşturma, deliller, kanun yolları ve yargılamanın yenilenmesi gibi başlıkları içerir. Şüpheli ve sanığın hakları, müdafi ile temsil, ifade ve sorgu, gözaltı, tutuklama, adli kontrol, arama, el koyma, iletişimin tespiti gibi koruma tedbirleri kanunda ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir. Kovuşturma aşamasında iddianamenin kabulü, duruşma hazırlığı, duruşma düzeni, hüküm ve gerekçenin yazımı; kanun yolları aşamasında ise itiraz, istinaf, temyiz ve yargılamanın yenilenmesi yer alır.

Avukat İçin Pratik Bilgi

CMK m. 147'deki ifade ve sorgu güvenceleri ile m. 149-156 arasındaki müdafi yardımına ilişkin hükümler savunmanın temel dayanaklarıdır. Tutukluluk için CMK m. 100, adli kontrol için m. 109, arama-el koyma için m. 116-134 maddeleri uygulamada en sık başvurulan hükümlerdir. Süre kaçırılmaması bakımından kararın tefhim ya da tebliğinden itibaren istinaf için iki haftalık (m. 273), temyiz için iki haftalık (m. 291) süreler kritiktir. Soruşturma evresinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı itiraz da m. 173 uyarınca on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine yapılır.