Beraat
Sanığa yüklenen suçun işlenmediği veya sanık tarafından işlenmediğinin anlaşılması gibi hâllerde mahkemenin sanığın suçsuz olduğuna hükmetmesidir.
Beraat Nedir?
Beraat; ceza yargılamasında sanığa isnat edilen suçun yargılama sonunda kanıtlanamaması veya işlenmemiş olduğunun anlaşılması durumlarında mahkemenin sanığın suçsuz olduğuna hükmetmesidir. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223. maddesinde düzenlenmiş olan beraat kararı, mahkûmiyetin karşıtıdır ve sanığın masumiyetini resmi olarak tescil eder. Beraat kararı kesinleştiğinde aynı fiilden ötürü tekrar yargılama yapılması "non bis in idem" (aynı fiilden iki kez yargılanmama) ilkesi gereği mümkün değildir.
Beraat Sebepleri (CMK m. 223/2)
Mahkeme, aşağıdaki hâllerde beraat kararı verir: (a) yüklenen fiilin kanunda suç olarak tanımlanmamış olması, (b) yüklenen suçun sanık tarafından işlenmediğinin sabit olması, (c) yüklenen suç açısından failin kast veya taksirinin bulunmaması, (d) yüklenen suçun sanık tarafından işlenmesine rağmen olayda hukuka aykırılığı engelleyen bir nedenin bulunması (örneğin meşru savunma), (e) yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması. Her gerekçe farklı hukuki sonuçlar doğurur; özellikle (b) ve (e) bentleri arasındaki ayrım, koruma tedbirleri nedeniyle tazminat talebinde belirleyici olabilir.
Pratik Sonuçlar
Beraat kararı verilen sanık hakkında uygulanan koruma tedbirleri (tutuklama, yakalama, gözaltı) nedeniyle CMK m. 141 uyarınca tazminat istenebilir. Tazminat davası, beraat kararının kesinleşmesinden itibaren 3 ay içinde ve her hâlükârda 1 yıl içinde sanığın oturduğu yer ağır ceza mahkemesinde açılır. Beraat kararı, adli sicil ve arşiv kaydında belirtilmez; vekâlet ücreti ve yargılama giderleri Hazineye yüklenir. Mağdur veya katılan, kararın tebliğinden itibaren 7 gün içinde istinaf yoluna başvurabilir.