İstinaf

İstinaf Nedir?

İstinaf, ilk derece mahkemesinin verdiği karara karşı bölge adliye mahkemesi ya da bölge idare mahkemesi nezdinde başvurulan olağan kanun yoludur. İstinaf incelemesi yalnızca hukuki denetimle sınırlı değildir; bölge adliye mahkemesi gerektiğinde duruşma açar, delilleri yeniden değerlendirir ve maddi vakıalar bakımından da inceleme yapar. Bu yönüyle temyizden ayrılır.

2016 Sonrası Uygulama

İstinaf yolu, 20 Temmuz 2016 itibarıyla bölge adliye mahkemelerinin fiilen göreve başlamasıyla işler hâle gelmiştir. Bu tarihten önce ilk derece mahkemelerinin kararları doğrudan Yargıtay'a temyiz edilirken, sonrasında üç dereceli yargı yapısı kurulmuştur: ilk derece mahkemesi, bölge adliye mahkemesi (istinaf) ve Yargıtay (temyiz). Aynı yapı idari yargıda bölge idare mahkemeleri ve Danıştay üzerinden işler.

Temyizden Farkı

İstinaf hem maddi hem hukuki denetim yaparken temyiz, kural olarak yalnızca hukuki denetimle sınırlıdır. İstinafta dosya yeniden ele alınabilir, yeni vakıa ve delil ileri sürülmesinin sınırlı imkânları vardır; bölge adliye mahkemesi yerinde gördüğü hâllerde davayı kendisi karara bağlar. Temyizde ise üst mahkeme yalnızca hukukun doğru uygulanıp uygulanmadığını inceler ve genellikle bozma ya da onama kararı verir. İstinaf süresi kararın tebliğinden itibaren iki haftadır; süre kaçırılırsa karar kesinleşir.