Temyiz

Temyiz Nedir?

Temyiz; istinaf aşamasından geçmiş bir kararın hukuka uygunluğunun yüksek mahkeme tarafından denetlenmesini sağlayan olağan kanun yoludur. Hukuk yargılamasında HMK m. 361-373, ceza yargılamasında CMK m. 286-307, idari yargıda ise 2577 sayılı İYUK m. 46-50 hükümleri uygulanır. Adli yargıda temyiz mercii Yargıtay, idari yargıda Danıştay'dır. Temyiz aşaması, üst mahkemenin bozma ya da onama kararı vermesiyle sonuçlanır; istisnai hâllerde ise Yargıtay düzelterek onama yetkisini kullanabilir.

Temyizin İstinaftan Farkı

İstinaf hem maddi hem hukuki denetim yapar; bölge adliye mahkemesi gerektiğinde duruşma açar, delilleri yeniden değerlendirir. Temyiz ise kural olarak yalnızca hukuki denetimle sınırlıdır: maddi vakıaların doğru saptanıp saptanmadığı değil, saptanan vakıalara hukukun doğru uygulanıp uygulanmadığı incelenir. Bu nedenle temyiz dilekçesinde "kararın bozulması gerektiği yönündeki hukuki sebepler" somut maddeyle birlikte gösterilmek zorundadır. HMK m. 362 hükmü temyiz edilemeyecek kararları sınırlandırır; örneğin parasal sınırın altındaki bazı uyuşmazlıklar yalnızca istinaf incelemesiyle kesinleşir.

Sık Karşılaşılan Sorunlar

Uygulamada en sık karşılaşılan sorunlar; süre kaçırılması, hukuki sebebin yeterince açıklanmaması ve maddi vakıa tartışmasının temyiz dilekçesinde ön plana çıkarılmasıdır. Hukuk yargılamasında temyiz süresi kural olarak kararın tebliğinden itibaren iki haftadır (HMK m. 361). Ceza yargılamasında temyiz süresi CMK m. 291 uyarınca tefhim ya da tebliğden itibaren iki haftadır. Süre kaçırılırsa karar kesinleşir ve karar hukuki güvenlik bakımından uygulanır hâle gelir; bu nedenle dosyanın tebliğ tarihinin UYAP üzerinden anında doğrulanması ve dilekçenin son güne bırakılmaması esastır.