TBK

TBK Nedir?

TBK kısaltması, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nu ifade eder. 11 Ocak 2011'de kabul edilen ve 1 Temmuz 2012'de yürürlüğe giren kanun, 818 sayılı eski Borçlar Kanunu'nun yerini almıştır. Kişiler arasındaki borç ilişkilerinin temel kaynağı olarak; sözleşmeden, haksız fiilden ve sebepsiz zenginleşmeden doğan borçların kuruluşunu, hükümlerini ve sona ermesini düzenler. Türk Medeni Kanunu'nun beşinci kitabı niteliğindedir ve özel hukuk uygulamasında en sık başvurulan kanunların başında gelir.

Kanunun Yapısı

TBK iki ana kısımdan oluşur. Birinci kısım "Genel Hükümler" başlığını taşır; borç ilişkisinin kaynaklarını (sözleşme, haksız fiil, sebepsiz zenginleşme), borcun ifasını, borçların ve borç ilişkilerinin sona ermesini, özel borç ilişkilerini ve borçların üçüncü kişilere etkisini kapsar. İkinci kısım "Özel Borç İlişkileri" başlığıyla; satış, bağışlama, kira, ödünç, hizmet, eser, vekâlet, kefalet, ortaklık gibi tipik sözleşme türlerini ayrı ayrı düzenler. Konut ve çatılı işyeri kiraları (m. 339-356) uygulamada en çok dava üreten alanların başında gelir.

Uygulama Alanı ve Avukat İçin Pratik Bilgi

TBK; haksız fiil sorumluluğunda m. 49-76, sebepsiz zenginleşmede m. 77-82, ifa imkânsızlığı ve mücbir sebepte m. 117, temerrüt ve faizde m. 117-126 maddeleri kritik dayanaklardır. Genel işlem koşullarına ilişkin m. 20-25 hükümleri tüketici uyuşmazlıkları ile bankacılık sözleşmelerinde sıkça gündeme gelir. Zamanaşımı bakımından kural olarak on yıllık genel süre (m. 146) ile haksız fiilde iki ve on yıllık ikili süre (m. 72) çoğu davanın kaderini belirler; bu nedenle dilekçe hazırlığında ilk değerlendirme zamanaşımı analiziyle başlar.