Aile Mahkemesi

Aile Mahkemesi Nedir?

Aile mahkemesi, aile hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıkların çözüldüğü özel görevli ilk derece mahkemesidir. Yasal dayanağı 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun'dur. Türk Medeni Kanunu'nun aile hukuku kitabı (m. 118-494) ile bu kitaba bağlı kanunlardan kaynaklanan dava ve işler kural olarak aile mahkemesinde görülür. Aile mahkemesinin kurulmadığı yerlerde bu davalara asliye hukuk mahkemesi, aile mahkemesi sıfatıyla bakar.

Görev Alanı: Boşanma ve Beraberindeki Talepler

Aile mahkemesinin görev alanı oldukça geniştir: nişanın bozulmasından doğan davalar, evlenmenin butlanı veya iptali, boşanma ve ayrılık, boşanmanın sonuçları kapsamında nafaka (tedbir, iştirak, yoksulluk), maddi ve manevi tazminat, çocuk velayeti ve kişisel ilişki, mal rejiminin tasfiyesi (edinilmiş mallara katılma, mal ayrılığı), soybağının kurulması veya reddi, evlat edinme, vesayet (kayyımlığa ilişkin bazı işler dışında), aile konutu şerhi gibi davalar bu kapsamdadır. 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamındaki tedbir kararları da aile mahkemesi tarafından verilir.

Avukatlar İçin Pratik İpucu

Boşanma davası sırasında talep edilebilecek tedbir nafakası, aile konutu şerhi, çocukla kişisel ilişki ve uzaklaştırma kararı gibi geçici hukuki korumalar dilekçede ayrı ayrı ve gerekçeli olarak istenmelidir; mahkeme kendiliğinden takdir edemez. Mal rejimi tasfiyesi davası boşanma kararının kesinleşmesinden sonra ya da fiilen ayrı dava olarak açılır; ekonomik hakların korunması için zamanaşımı sürelerine (TMK m. 178: bir yıl) dikkat edilmelidir. Karar arama için Yargıtay 2. Hukuk Dairesi içtihatları başlıca referans kaynaktır.