Nafaka

Nafaka Nedir ve Türleri

Nafaka; ihtiyaç duyan eşin, çocuğun ya da yardıma muhtaç akrabanın geçimini sağlamak amacıyla ödenen periyodik para alacağıdır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nda dört temel nafaka türü düzenlenmiştir. Tedbir nafakası (TMK m. 169), boşanma davası açıldığı andan kararın kesinleşmesine kadar geçen sürede eşler ve çocuklar için hâkim tarafından re'sen takdir edilir. Yoksulluk nafakası (TMK m. 175), boşanma sonrasında yoksulluğa düşecek kusursuz veya daha az kusurlu eşe; iştirak nafakası (TMK m. 182) ise velayeti kendisine verilmeyen eşin ortak çocuğun bakım giderlerine katkı için ödediği nafakadır. Yardım nafakası (TMK m. 364) ise yardım edilmediğinde yoksulluğa düşecek altsoy, üstsoy ve kardeşlere ödenir.

Belirleme ve Hesap Yöntemi

Nafaka miktarı kanunda sabitlenmiş bir ücret tarifesine bağlı değildir; hâkim, ödeyecek tarafın mali gücü ile nafaka alacaklısının ihtiyaçlarını gözeterek hakkaniyet ölçüsünde belirler (TMK m. 4). Yoksulluk nafakası talep edilebilmesi için diğer eşin daha kusurlu ya da en az aynı derecede kusurlu olması ve nafaka isteyen eşin yoksulluğa düşecek olması gerekir. İştirak nafakası çocuğun yaşı, eğitim ihtiyaçları ve ana-babanın ekonomik durumu dikkate alınarak belirlenir; çocuk reşit olsa bile eğitimi devam ediyorsa nafaka 25 yaşına kadar uzatılabilir.

Pratik İpuçları

Görevli mahkeme aile mahkemesidir. Tedbir nafakası dava süresince ödenir, kesinleşen boşanma kararıyla yoksulluk veya iştirak nafakasına dönüşür. Nafaka, ekonomik koşulların değişmesi hâlinde TMK m. 176/4 ve m. 331 uyarınca uyarlanmasına ya da kaldırılmasına karar verilebilir. Bu konuda dilekçe örneği için /dilekce-rehberi/nafaka-dilekcesi sayfasına bakın.