Mobbing

Mobbing Nedir?

Mobbing; işyerinde bir veya birden fazla kişinin, başka bir çalışana karşı sistematik biçimde, belirli bir süre boyunca tekrarlanan, kasıtlı ve dışlayıcı davranışlar sergilemesi olarak tanımlanır. Türk hukukunda mobbing kavramı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417. maddesindeki "işçinin kişiliğinin korunması" yükümlülüğüne ve Anayasa'nın 17. maddesindeki kişi dokunulmazlığı güvencesine dayanır. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre mobbingin varlığı için davranışların sistematik, sürekli ve kasıtlı olması, mağduru yıldırma ve işten ayrılmaya zorlama amacı taşıması gerekir.

Tipik Davranışlar ve İspat Eşiği

Mobbing; gerekçesiz görev değişiklikleri, sürekli azar ve aşağılama, iş yapamayacak şekilde görev verilmemesi ya da yapılması imkânsız işler verilmesi, sosyal izolasyon, performans değerlendirmelerinde haksız düşürmeler ve bağırma şeklinde tezahür edebilir. İşçi, davranışların sıklığını ve sistematik niteliğini delillendirmekle yükümlüdür. Yazışmalar, ses-görüntü kayıtları (hukuka uygun şekilde), tanık beyanları, doktor raporları ve iletişim kayıtları başlıca delillerdir. Yargıtay, ispat eşiğini "yaklaşık ispat" düzeyine indirmiş; süreklilik ve sistematiklik birlikte değerlendirildiğinde mobbingin varlığını kabul etmiştir.

Hukuki Sonuçlar ve Pratik İpuçları

Mobbinge maruz kalan işçi; 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24. maddesi uyarınca iş sözleşmesini haklı nedenle feshederek kıdem tazminatına hak kazanabilir, manevi tazminat (TBK m. 56) ve şartları varsa maddi tazminat talep edebilir. Görevli mahkeme iş mahkemesi olup zamanaşımı 10 yıldır. Dava şartı arabuluculuk uygulanır. Bu konuda dilekçe örneği için /dilekce-rehberi/mobbing-tazminati-dilekcesi sayfasına bakın.