Vekâlet Ücreti
Avukatın hukuki yardımına karşılık almaya hak kazandığı ücrettir. Akdi vekâlet ücreti müvekkille avukat arasındaki sözleşmeden, karşı yan vekâlet ücreti ise mahkeme kararından doğar.
Vekâlet Ücreti Nedir?
Vekâlet ücreti, avukatın takip ettiği iş veya dava karşılığında almaya hak kazandığı meslek ücretidir. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 163-174. maddelerinde düzenlenmiştir. Türk hukukunda vekâlet ücreti iki ana kategoriye ayrılır. Akdi vekâlet ücreti; avukat ile müvekkili arasında imzalanan avukatlık sözleşmesinden doğan ücrettir. Karşı yan vekâlet ücreti ise; davayı kazanan tarafın avukatına davayı kaybeden tarafça ödenmek üzere mahkeme kararıyla hükmedilen ücrettir (HMK m. 323) ve avukata ait olur.
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi
Türkiye Barolar Birliği tarafından her yıl hazırlanan ve Resmî Gazete'de yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT), karşı yan vekâlet ücretinin alt sınırını belirler. Mahkemeler hüküm kurarken bu tarifeyi uygulamak zorundadır. Konusu para veya para ile ölçülebilen değer olan davalarda nispi vekâlet ücreti, dava değeri üzerinden tarifede belirlenmiş kademeli oranlara göre hesaplanır. Konusu para ile ölçülemeyen davalarda (örneğin tespit, soybağı) ise tarifede gösterilen maktu ücret uygulanır. Tarife alt sınırın üzerinde, tarafların serbestçe belirleyebildiği akdi ücret ise yıllık brüt gelirin yüzde 25'ini aşamaz (Avukatlık Kanunu m. 164).
Pratik İpuçları ve Hesap
Örnek: 200.000 TL alacak davasında AAÜT 2024 tarifesine göre nispi vekâlet ücreti yaklaşık 12.500-25.000 TL aralığında belirlenir; davayı kaybeden taraf bu tutarı kazanan tarafın avukatına öder. Akdi vekâlet ücreti yazılı sözleşmeyle belirlenmediyse Avukatlık Kanunu m. 164/4 uyarınca asgari tarife oranında uygulanır. Davadan vazgeçme, sulh ve feragat hâllerinde hâkim, vekâlet ücretine kararla hükmeder. Vekâlet ücreti alacağı 5 yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m. 147). Avukatlık ücret sözleşmesi yazılı yapılmazsa avukat yine de en az asgari tarife üzerinden ücret talep edebilir.