Zamanaşımı
Bir alacağın, kanunda öngörülen süre içinde talep edilmemesi hâlinde borçluya ifadan kaçınma imkânı veren def'i hakkıdır. Alacak sona ermez; ancak borçlu zamanaşımını ileri sürerse dava reddedilir.
Zamanaşımı Nedir?
Zamanaşımı, alacaklının hakkını kanunda belirlenen süre boyunca kullanmaması durumunda, borçluya borcu ödemekten kaçınma yetkisi veren bir savunma aracıdır. Hakkın kendisini değil, dava yoluyla zorla elde edilebilirliğini ortadan kaldırır; bu yönüyle hakkı tümüyle sona erdiren hak düşürücü süreden ayrılır.
Temel Süreler
Türk Borçlar Kanunu m. 146 uyarınca genel zamanaşımı süresi on yıldır. Kira bedelleri, ücret alacakları ve vekâlet ücreti gibi dönemsel edimler ile bazı sözleşme tipleri için beş yıllık özel süre öngörülmüştür (TBK m. 147). Haksız fiilden doğan tazminat talepleri, zarar görenin zararı ve tazmin yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar (TBK m. 72).
Kesilme ve Durma
Dava açılması, icra takibi yapılması veya borçlunun borcu ikrar etmesi zamanaşımını keser; kesilen süre yeniden işlemeye başlar. Zamanaşımı hâkim tarafından kendiliğinden gözetilmez; borçlunun süresi içinde def'i olarak ileri sürmesi gerekir.