Fazla Mesai

Fazla Mesai Nedir?

Fazla mesai (fazla çalışma); 4857 sayılı İş Kanunu'nun 41. maddesinde düzenlenen, kanunda belirlenen haftalık çalışma süresini aşan çalışmadır. Kural olarak haftalık çalışma süresi 45 saat olup bu süreyi aşan her saat fazla çalışma sayılır. Haftalık 45 saatin altında çalışılan iş yerlerinde sözleşme ile belirlenen sürenin üzerine yapılan ve haftalık 45 saate kadar olan çalışmalar ise "fazla sürelerle çalışma" olarak adlandırılır.

Ücret Hesabı ve Yıllık Sınır

Fazla mesai ücreti, normal saat ücretinin yüzde elli zamlı (1,5 katı) tutarında ödenir. Fazla sürelerle çalışmada ise zam oranı yüzde yirmi beştir. Genel tatil günlerinde yapılan çalışma için ek olarak bir günlük ücret daha ödenir. Yıllık fazla çalışma süresi 270 saati aşamaz; bu sınır kamusal niteliktedir. Örnek: brüt aylık ücreti 30.000 TL olan işçinin saat ücreti yaklaşık 30.000 ÷ 225 = 133,33 TL'dir; bir saatlik fazla mesai ücreti ise 133,33 × 1,5 = 200 TL olur. İşçi, fazla mesai yerine her saat için 1,5 saat serbest zaman kullanma seçeneğini de talep edebilir.

İspat ve Pratik İpuçları

Fazla mesai alacağı 5 yıllık zamanaşımına tabidir; görevli mahkeme iş mahkemesidir ve dava şartı arabuluculuk uygulanır. Yargıtay içtihatlarına göre fazla mesai işçi tarafından ispatlanır; tanık beyanları, işyeri giriş-çıkış kayıtları, kart sistemi verileri, mesaj ve eposta yazışmaları başlıca delillerdir. Tanık beyanına dayalı hesaplamalarda hâkim takdiri indirim (genellikle yüzde otuz) yapabilir. Bu konuda dilekçe örneği için /dilekce-rehberi/fazla-mesai-alacagi-dilekcesi sayfasına bakın.