Sulh Hukuk Mahkemesi
Kanunla kendisine verilen sınırlı sayıda işe (kira, paylaştırma, vesayet, tereke gibi) bakan tek hâkimli ilk derece mahkemesidir.
Sulh Hukuk Mahkemesi Nedir?
Sulh hukuk mahkemesi, adli yargı kolunda yer alan ve görevi kanunla sınırlı sayıda iş ile sınırlandırılmış olan tek hâkimli ilk derece mahkemesidir. Yasal dayanakları 5235 sayılı Kanun'un 5. ve 6. maddeleri ile HMK m. 4'tür. HMK m. 4 uyarınca sulh hukuk mahkemesinin görev alanı, dava değer veya miktarına bakılmaksızın kanunda açıkça öngörülen hâllerle belirlenmiştir; yani genel görev asliye hukukta, sulh hukukta ise yalnızca sayma yoluyla belirlenmiş istisnai görevlerdir.
Görev Alanı: HMK m. 4
HMK m. 4'e göre sulh hukuk mahkemesinin görev alanına şu işler girer: kira sözleşmesinden doğan tüm uyuşmazlıklar (kiranın belirlenmesi, kira tespiti, tahliye davaları dâhil); taşınır ve taşınmaz mal ile hakların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davalar; taşınır ve taşınmaz mallarda yalnızca zilyetliğin korunmasına yönelik davalar; bu kanun ile diğer kanunların sulh hukuk mahkemesini görevli kıldığı dava ve işler. Ayrıca Türk Medeni Kanunu kapsamında vesayet, kayyımlık, yasal danışmanlık ve mirasın resmen tasfiyesi gibi çekişmesiz yargı işleri de sulh hukukta görülür.
Avukatlar İçin Pratik İpucu
Tahliye, kira tespiti veya kira uyarlaması davaları her durumda sulh hukukta açılmalıdır; aksi takdirde görevsizlik kararı verilir ve süre kayıpları yaşanır. Ortaklığın giderilmesinde ise davanın paydaşlığa mı (sulh hukuk) yoksa başka bir hukuki ilişkiye mi (asliye hukuk) dayandığı dikkatli ayrılmalıdır. Çekişmesiz yargı işlerinde basit yargılama usulü uygulanır; bu da süreleri kısaltır ve tarafların delillerini ilk dilekçelerle birlikte sunmasını gerektirir.